Khách tìm đúng ngành mà không ra công ty bạn: vì sao

‘Gõ tên công ty thì ra, gõ tên ngành thì không thấy đâu.’ Có thể bạn đang nói đúng câu này, kèm cảm giác đã bỏ tiền làm website mà nó không làm việc gì cho mình. Bài này chỉ chẩn đoán vì sao, chưa dạy cách sửa.

Google xếp hạng từng trang, và website năm trang chỉ có năm cơ hội

Nhiều người nghĩ Google chấm điểm cả website rồi xếp công ty lên cao hay xuống thấp. Thực tế Google xếp hạng từng trang riêng lẻ, cho từng câu người ta gõ. Mỗi câu tìm kiếm có một danh sách kết quả, và mỗi chỗ trong danh sách đó là một trang chứ không phải một website. Muốn xuất hiện trước một câu hỏi của khách, bạn cần có một trang trả lời đúng câu hỏi ấy.

Giả sử website của bạn có năm trang: trang chủ, giới thiệu, dịch vụ, dự án, liên hệ. Vậy là bạn có năm cơ hội, và hầu hết năm trang ấy nói về chính công ty chứ không trả lời câu nào khách đang hỏi. Website làm xong rồi để đó nhiều năm thì số cơ hội cứ đứng yên ở con số ấy. Trong khi đó, mỗi ngày khách vẫn gõ những câu mới mà không trang nào của bạn đáp lại.

• Trang chủ trả lời câu ‘công ty này là ai’, mà khách chưa biết tên bạn thì chưa gõ câu đó.
• Trang giới thiệu kể lịch sử, tầm nhìn, giá trị cốt lõi; người đang tìm giải pháp hiếm khi gõ những từ này.
• Trang dịch vụ gom mọi thứ vào một chỗ, nên không trả lời riêng được câu hỏi hẹp nào.
• Trang liên hệ cần có, nhưng không ai tìm kiếm chỉ để đọc nó.

Viết bài về chuyện công ty: khai trương, nhận giải, đi hội chợ

Có công ty đã chịu viết bài, nhưng toàn viết về chuyện của chính mình: lễ khai trương, giấy khen, gian hàng ở hội chợ, buổi họp mặt cuối năm. Những bài đó có ích với nhân viên và đối tác quen, và cho khách đã biết bạn thấy công ty vẫn đang hoạt động. Nhưng chúng không phải thứ người lạ gõ vào Google. Không ai tìm ‘công ty X nhận giải’ khi chưa biết công ty X tồn tại.

Khách chưa biết bạn chỉ gõ nỗi lo hoặc câu hỏi của chính họ. Họ hỏi giá được tính ra sao, loại nào hợp với nhu cầu của mình, làm thế nào để tránh một sai lầm hay gặp. Mỗi câu như vậy là một cơ hội mà bài tin nội bộ không bao giờ lấy được. Tin nội bộ vẫn nên đăng, chỉ là đừng coi đó là phần việc kéo khách mới.

• Nhóm một: bài trả lời một câu hỏi của khách (cách chọn, cách dùng, so sánh, giá được tính theo đâu).
• Nhóm hai: bài kể chuyện công ty (sự kiện, giải thưởng, nhân sự mới, hoạt động nội bộ).
• Thử xếp mọi bài bạn đã đăng vào hai nhóm này. Nếu nhóm một gần như trống, đó là một nửa lý do khách không tìm ra bạn.

Bạn viết bằng từ trong ngành, khách gõ bằng từ của họ

Người trong nghề quen dùng tên kỹ thuật, tên gọi nội bộ, tên sản phẩm do chính mình đặt. Khách thì gõ theo cách họ nghĩ về vấn đề của họ: dài hơn, mộc mạc hơn, và bắt đầu từ cái họ đang gặp chứ không phải từ giải pháp. Hai bên nói về cùng một việc nhưng dùng hai bộ từ khác nhau, nên Google không nối được trang của bạn với câu của khách. Lỗi này rất khó tự thấy, vì với bạn từ nội bộ nghe hoàn toàn bình thường.

Gốc của chuyện là không ai biết khách gõ gì. Công ty thường viết theo trí nhớ và theo điều mình thấy hay, chứ ít khi ngồi liệt kê những câu khách thật sự đã hỏi. Nghề của tôi là nghiên cứu từ khoá và SEO (tối ưu để được tìm thấy trên công cụ tìm kiếm) cho YouTube, nơi mỗi tiêu đề phải khớp với câu người ta gõ vào ô tìm kiếm, nên tôi quen kiểm điều này trước khi viết bất cứ thứ gì. Cách tìm câu hỏi của khách, tôi để cho bài hướng dẫn viết cho cả Google và AI đọc được.

Tôi từng mua tên miền rồi để không nhiều năm

Tôi kể chuyện này vì nó là của chính tôi. Tôi từng mua một tên miền, tức địa chỉ website, rồi để đó không dùng trong nhiều năm vì chưa có hướng nội dung. Tôi làm marketing số cho người khác, vậy mà địa chỉ của mình vẫn nằm im. Thứ thiếu không phải công cụ, mà là câu trả lời cho hai câu: ai sẽ tìm tôi, và họ sẽ gõ gì.

Một website trống và một website chỉ có vài trang giới thiệu rơi vào cùng một chỗ: có địa chỉ nhưng không có gì để Google đưa ra khi ai đó hỏi. Hiện nguyenhailam.com của tôi có 76 trang, do tôi tự dựng bằng mã và tự triển khai. Tôi thấy việc thêm trang chỉ thật sự chạy được khi mỗi trang đã có một câu hỏi để trả lời. Đây là trải nghiệm trên website của chính tôi; tôi chưa đo được điều này trên website của doanh nghiệp khách.

Giờ khách còn hỏi trợ lý AI, không chỉ gõ Google

Một phần khách giờ không gõ vào Google mà hỏi thẳng một trợ lý AI rồi đọc câu trả lời tổng hợp. Trợ lý AI trả lời bằng cách đọc nội dung đang có trên web rồi trích lại. Nếu website của bạn không có trang nào trả lời câu đó, trợ lý sẽ trích từ nơi khác, và tên bạn không xuất hiện. Tôi không có số liệu về việc bao nhiêu khách đã chuyển sang cách hỏi này, nên bạn cũng đừng tin ai đưa ra con số chắc chắn.

Điều đáng để ý là Google và các trợ lý AI đều ưa cùng một kiểu trang. Một trang dễ được trích thường có những đặc điểm dưới đây. Cách viết từng điểm nằm ở bài hướng dẫn, ở đây tôi chỉ nêu để bạn tự đối chiếu với website của mình.

• Trả lời thẳng câu hỏi ngay đầu trang, bằng vài câu hoàn chỉnh.
• Chia mục bằng tiêu đề nói rõ nội dung, không dùng tiêu đề chung chung.
• Có danh sách gạch đầu dòng cho các bước hoặc các lựa chọn.
• Có khối hỏi–đáp với những câu hỏi thật của khách.
• Nói rõ ai viết bài và liên hệ được bằng cách nào.

AI giúp được phần nào, và phần nào không ai hứa được

AI làm nhanh phần viết nháp và phần cấu trúc: dựng dàn ý theo khuôn, viết đúng kiểu máy đọc được, soát xem bài còn thiếu mục nào. Nhưng AI không biết khách của bạn hỏi gì nếu bạn chưa đưa câu hỏi thật vào, và nó có thể bịa số liệu hoặc nguồn rất tự nhiên. Chất liệu, kinh nghiệm và con số của công ty vẫn phải của người, và mọi con số AI đưa ra phải có người kiểm lại.

Về kết quả, tôi không hứa và cũng không ai hứa được việc lên top Google, cũng không hứa mất bao lâu sẽ thấy thay đổi. Xếp hạng do chất lượng nội dung và độ tin cậy của website quyết định, và việc đó cần thời gian. Thứ tôi nói chắc được chỉ là: nếu website chưa có trang nào trả lời câu khách hỏi, thì chưa có cơ hội nào để bắt đầu.

Bắt đầu từ đâu: ba việc làm được ngay trong tuần này

Bạn không cần thuê ai hay mua thêm gì để chẩn đoán website của mình. Ba việc dưới đây chỉ cần một buổi và một cuốn sổ. Mục tiêu là biết mình đang thiếu những trang nào, chưa phải viết. Khi đã có danh sách, bạn có thể sang bài hướng dẫn cách viết và nối các bài, hoặc xem dịch vụ làm website nếu muốn dựng sẵn chỗ cho những trang mới.

• Đếm số trang website hiện có, ghi bên cạnh mỗi trang một dòng: trang này trả lời câu hỏi nào của khách? Trang nào không có câu trả lời thì đánh dấu lại.
• Mở lại tin nhắn, bình luận và email khách đã gửi, chép ra những câu hỏi lặp đi lặp lại; hỏi thêm nhân viên bán hàng xem họ bị hỏi câu nào nhiều nhất.
• Gõ từng câu ấy vào Google và vào một trợ lý AI, xem kết quả trả về là trang của ai. Câu nào chưa bao giờ ra bạn, đó là danh sách việc cần viết.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao website gõ tên công ty thì ra mà gõ tên ngành thì không?

Gõ tên công ty là khách đã biết bạn, nên Google chỉ cần đưa trang chủ lên. Gõ tên ngành là câu mà rất nhiều trang cùng tranh nhau, và Google chỉ chọn trang trả lời đúng câu đó. Website giới thiệu nói về công ty chứ không trả lời câu hỏi chung của ngành, nên không được chọn.

Website cần bao nhiêu trang thì mới lên được Google?

Không có con số đủ. Điều quyết định là mỗi trang có trả lời đúng một câu khách thật sự hỏi hay không, không phải tổng số trang. Và không ai hứa được lên top, vì xếp hạng còn phụ thuộc chất lượng nội dung, độ tin cậy và thời gian.

Viết bài tin tức về hoạt động công ty có giúp lên Google không?

Rất ít, vì người chưa biết bạn không tìm những chuyện đó. Loại bài này vẫn nên đăng để khách quen và đối tác thấy công ty đang hoạt động. Phần kéo khách mới phải đến từ những bài trả lời câu hỏi của khách.

Làm sao để trợ lý AI nhắc đến công ty tôi?

Không có cách nào bảo đảm. Điều làm được là có những trang trả lời thẳng câu hỏi ngay đầu trang, chia mục rõ nghĩa, có danh sách và khối hỏi–đáp, nói rõ ai viết và liên hệ được. Trang như vậy dễ được đọc và trích hơn, nhưng việc có được trích hay không không ai cam kết được.